Rytmy

Opisanie wszystkich rytmów na pewno nie byłoby możliwe, gdyby nie pomoce, które znalazłem w internecie i książkach. Przede wszystkim informacje czerpałem z dwóch stron:

- francuskojęzycznej strony o nazwie "Musiques et chants de Capoeira" (Muzyka i piosenki z Capoeiry) - http://quebragereba.blogspot.com/
- vortalu Capoeira UNICAR Polonia, czyli strony mojej grupy capoeira - http://unicar-capoeira.pl/
- wspaniałych instruktażowych filmików Jacaré do Lodo z nalezionych na YouTube, do których naprawdę warto zaglądać mimo nieznajomości języka portugalskiego

Część informacji znalazłem również w książce Mestre Acordeona (Bira Almeida) pt. "Capoeira - Brazylijska forma sztuki". Zachęcam do lektury.

AXE!

Santa Maria

Tradycyjnie grze Santa Maria mogły towarzyszyć noże lub brzytwy. Obecnie ten prosty rytm grany jest szybko i wysoko, gracze powinni wykorzystywać wysokie akrobacje nie wolno im z kolei dotykać rekami ziemi.*

Aby ułatwić sobię naukę tego rytmu można go podzielić na 4 części:

1) Tin Tin Dan Dan Dan Dan
2) Tin Tin Dan Dan Dan Din
3) Tin Tin Din Din Din Din
4) Tin Tin Din Dan Din Dan

Przykład rytmu Santa Maria wraz z wyjaśnieniem (po portugalsku)

*Cytat z vortalu Capoeira UNICAR Polonia (www.unicar-capoeira.pl)

Wariacje Santa Marii nazywamy Hino da Capoeira Regional. Hino grane jest najczęściej na koniec treningów w akademiach, lub rodas. Podczas gdy grany jest ten rytm, capoeiristas stoją w skupieniu w roda, z dłonią na piersi. Po ukończeniu gry na berimbau (Hino jest grane najczęściej przez najwyższego stopniem capoeiriste w grupie, bądź kogoś kto jest dla grupy ważny i zasłużony) wybrzmiewa okrzyk pożegnalny.

Iuna

Iuna*, nazywana również "jogo de mestres", jest niezmiernie ważnym rytmem w Capoeira Regional. Podczas gdy berimbau wybrzmiewa ten rytm, prawo gry w roda przejmują tylko i wyłącznie doświadczeni capoeristas (w większości grup od stopnia Formado do samych Mestres). W tym czasie jogo odbywa się tylko przy dźwięku baterii, oklaski i okrzyki wśród capoeiristas milkną. Gra w roda obfituje wówczas w wiele płynnych przejść, akrobacji oraz przede wszystkim w cinturas desprezadas. Iuna jest również wyjątkowym rytmem, ponieważ jest grana tylko przy specjalnych okazjach, takich jak np. śmierć znanego capoeiristy, albo uzyskanie przez kogoś z grupy wysokiego sznura.

Do celów nauki Iunę można podzielić na dwie części:

1) Dão Dão Dão Dão Dão Tin Dan Dan Dan Dão
2) Dan Dan Dan Dan Dan Dão Dão Tin dan Dan Dão

Przykład rytmu Iuna z wyjaśnieniem (po portugalsku)

Opis uderzeń znajduje się w poście ABC gry na berimbau

*Istnieje teoria, że Iuna jest wzorowana na "pieśni" godowej ptaka o takiej właśnie nazwie...cóż, mnie to świergotania nie przypomina, ale może to prawda ;)

Amazonas

Amazonas jest to rytm bogaty w wiele wariacji; został stworzony przez Mestre Bimba to witania ważnych gości (innych mestres lub ważnych dla grupy capoeiristas). W dzisiejszych czasach ten rytm jest czasami grany na dużych warsztatach, bądź batizados.
Jogo do tego rytmu ogranicza się do najbardziej spektakularnych akrobacji oraz cintura desprezada.

Do celów nauki Amazonas można podzielić na trzy części:

1) Tin Tin Dan Dan Din
2) Tin Tin Dan Dan Din
3) Tin Tin Dan Dan Dan Dan Din Dan Din Dan Dan Din

Przykład rytmu Amazonas z wyjaśnieniem (po portugalsku)

Opis uderzeń znajduje się w poście ABC gry na berimbau

Idalina

Idalina jest dość tajemniczym rytmem - używa się go do demonstracji jogo de capoeira z wyimaginowaną brzytwą (w takim sensie, że jeden gracz próbuje "zranić" drugiego brzytwą). Ma to charakter tradycji, ponieważ w Brazylii jogo często przeradzało się w prawdziwe bójki z użyciem noży. Idalinę grano również w celu wzbudzenia czujności capoeiristas, gdy jeden z nich nie był świadom zagrożenia atakiem (nożem) ze strony drugiego.
Dziś grę do Idaliny charakteryzuje wysoka pozycja, bogactwo ruchów i przejść, które maja za cel wymanewrowanie przeciwnika. Wówczas jogo wzbogacone jest również o cintura desprezada.

Idalinę gra się następująco:

1) Tin Tin Dan Dan Din Dan Dan Din

Przykład rytmu Idalina z wyjaśnieniem (po portugalsku)

Opis uderzeń znajduje się w poście ABC gry na berimbau

Cavalaria

Cavalaria przypominająca swoim brzmieniem tętent końskich kopyt niegdyś informował capoeiristas o zbliżającym się niebezpieczeństwie - policji, albo nadzorcach. Wtedy też ostre jogo przeistaczało się w taneczno-akrobatyczne popisy, albo powodowało rozproszenie się uczestników roda (capoeira była przez długi czas zakazana przez władze Brazylii). Obecnie do cavalaria gra się bardzo agresywne jogo stosując jedynie najbardziej skuteczne techniki.

Cavalaria jest również w miare prostym rytmem i przedstawia się go tak:

1) Tin Tin Dan Din Dan

Przykład rytmu Cavalaria z wyjaśnieniem (po portugalsku)

Opis uderzeń znajduje się w poście ABC gry na berimbau

Benguela

Jest to najwolniejszy rytm używany w Capoeira Regional, często jest stosowany albo do uspokojenia za szybkiej i zbyt brutalnej gry, albo do rozgrzewki, na początku roda. Bengueli towarzyszy spokojne jogo, capoeristas wykonują płynne przejścia i akrobacje, poruszając się blisko ziemi, nie wykonując gwałtownych kontr, ani ataków.

Jest to bardzo łatwy rytm, składający się z 3(4) dźwięków:

1) Tin (Tin)* Dan Din

Przykład rytmu Benguela z wyjaśnieniem (po portugalsku)

Opis uderzeń znajduje się w poście ABC gry na berimbau

*Co ciekawe różne grupy różnie grają ten sam rytm - w Unicarze professores grają benguelę tylko z jednym Tin, dlatego drugie wziąłem w nawias.

São Bento Grande da Regional

Jest to rytm typowy dla Capoeira Regional, towarzyszy mu wysoka gra, bez szczególnych ozdobników, ze sporą ilością kopnięć i wycięć.
Do celów nauki można go podzielić na dwie części:

1) Tin Tin Dan Dan Din
2) Tin Tin Dan Tin Din

Przykład São Bento Grande da Regional z wyjaśnieniem (po portugalsku)

Opis uderzeń znajduje się w poście ABC gry na berimbau

ABC gry na berimbau

Krótka historia berimbau:
Berimbau jest to nieodłączny i historyczny element capoeiry, który dyktuje tempo i styl gry w roda. Sam instrument najprawdopodobniej pochodzi z Afryki (został "eksportowany" z terytorium Czarnego Lądu wraz z niewolnikami w XVII w). W wielu historycznych tekstach pojawiał się pod różnymi nazwami, gdzie odgrywał ważną rolę w celach rytualnych i kulturowych. Natomiast dla niewolników miał bardzo ważny przekaz filozoficzny, ponieważ przypominał im czasy błogiej wolności. Interesującym faktem jest również to, że pierwsze rodas odbyły się bez użycia tego instrumentu.

Berimbau składa się z:
- kija - Verga
- struny - Areme
- pudła rezonansowego - Cabaça
- patyka do uderzania w strunę - Baqueta
- kamienia/monety - pedra/dobrāo
- grzechotki - caxixi

Różne rytmy berimbau:

Może się wydawać, że z tak prostego instrumentu nie wydobędzie się wielu dźwięków - jednak to jest błąd. Podczas całego okresu odkąd powstała capoeira powstało wiele rytmów i sposobów grania na tym instrumencie, jednakże teraz używa się głównie tych stworzonych i zapisanych przez Mestres w XX w.
Tych wspomnianych rytmów jest wiele, jednakże wyróznia się 11 podstawowych, takich jak:

3 rytmy Capoeira Angola
- Angola
- São Bento Pequeno de Angola
- São Bento Grande de Angola

7 rytmów Capoeira Regional
- São Bento Grande de Bimba (nazywane również São Bento Grande da Regional)
- Benguela
- Cavalaria
- Amazonas
- Idalinha
- Iuna
- Santa Maria

Oraz jeden rytm rozrywkowy jakim jest Samba de Roda.

Opis rymtów:
Jak już wspomniałem może się wydawać, że prostota tego instrumentu może nas mylić i doprowadzić do mylących wniosków dotyczących ilości rytmów na nim granych. Jednak prawda jest taka, że możemy wyróżnić 3 podstawowe dźwięki:

- Tin - dźwięk brzęczący, który wydobywa się kiedy uderzamy baquetą o strunę, do której lekko przyciśnięty jest kamień. W czasie uderzenia cabaça znajduje się blisko ciała grającej osoby.
- Din - dźwięk pełny, bardzo podobny do Tin, różniący się tylko siłą przyciśnięcia kamienia do struny (mocniej) oraz pozycji cabaçy (dalej od ciała).
- Dan - dźwięk pusty. Uderzamy baqueta o strunę, do której nie przyciskamy kamienia, cabaçe trzymając daleko od ciała.

Jest jeszcze jeden dźwięk, który jest wykorzystywany między innymi w rytmie Iuna:

- Dan/Din - po uderzeniu baquetą do dźwięku pustego (cabaça daleko, brak kamienia) dociskamy kamień do struny bez ponownego uderzenia baquetą.


Tekst jest pobrany z bloga: http://quebragereba.blogspot.com; przetłumaczony przeze mnie (z drobnymi modyfikacjami)

Pierwszy post

Tytuł mojego bloga znaczy w wolnym tłumaczeniu "dusza capoeiry" i właśnie ta sztuka walki będzie głównym motywem pojawiającym się w moich postach. Postaram się zamieszczać tutaj różne filmiki znalezione podczas szperania w internecie (rodas, pokazy, instruktażowe etc.) oraz teksty, mniej lub bardziej związane z ową sztuką walki.

Będę dodawał posty jak tylko czas pozwoli, ale postaram się to robić co najmniej raz na tydzień/dwa.

AXE!